← Бүх мэдээХАБЭА-н мэргэжилтэн: хүн бүрийг гэрт нь эсэн мэнд харьдаг болгодог хүн
Та 22 настай. Аюултай гэж үзвэл 200 хүнтэй уурхайн ажлыг өөрийн эрхээр зогсоож чадна. Энэ бол зүйрлэл биш, ХАБЭА-н мэргэжилтний ажлын бодит хэсэг юм.
Ямар ажил вэ?
Уурхай, барилгын талбай дээр ажиллаж буй бүх хүн гэртээ эсэн мэнд харихад л ажил нь чиглэдэг. Эрсдэлийн үнэлгээ хийх, аюултай ажилд зөвшөөрөл олгох, осол бүрийг судлах, ажилчдыг сургахаас гадна шаардлагатай бол ажлыг зогсоох эрхтэй байна.
Монголд яагаад хэрэгтэй вэ?
Монголд ажил дээрээ хамгийн их гэмтэж байгаа салбарууд нь уул уурхай, барилга юм. Зөвхөн эрчим хүчний салбарт 2024 онд 12 хүн гэмтэж, 4 хүн амь насаа алдсан байна. 60,000 гаруй хүн бичил уурхайд бараг ямар ч хамгаалалтгүй ажилладаг.
Төрийн хяналтын хүчин чадал хязгаарлагдмал учраас хяналтын ачаа компанийн ХАБЭА-н ажилтнууд руу шилжсэн. Томоохон уурхай, гэрээт компани, эрчим хүчний компани бүр ийм мэргэжилтэнтэй байх шаардлагатай болсон байна.
Хаана ажилладаг вэ?
Оюу Толгой, Эрдэнэс Тавантолгой, Эрдэнэт, барилгын гэрээт компаниуд, эрчим хүчний компаниуд, төрийн хяналт шалгалтын байгууллага, ХАБЭА-н зөвлөх компаниудад ажилладаг.
Ямар хичээл чухал вэ?
Биологи, хими, физик. Мөн энэ ажлын үндэс болох зөөлөн ур чадвар — дуугарч чадах, тодорхой бичих, байр сууриа хамгаалах.
Хаана сурах вэ?
Энэ жагсаалтаас хамгийн хүртээмжтэй замтай мэргэжил юм. МСҮТ эсвэл техникийн гэрчилгээ дээр ХАБЭА-н сертификат нэмэх; АШУҮИС-ийн нийгмийн эрүүл мэндийн хөтөлбөр; эсвэл ХАБЭА-н чиглэлтэй инженерийн зэрэг. Олон хүн талбай дээр хэдэн жил ажилласны дараа энэ мэргэжилд ордог байна.
Эхний 3 алхам
1. Сургуулиа төгсөөрэй. Инженерийн замуудтай харьцуулахад элсэлтийн шаардлага бага.
2. Эхлээд МСҮТ-д техникийн мэргэжил эзэмшээрэй. Талбайн бодит туршлагатай ХАБЭА-н ажилтанд илүү итгэдэг.
3. ХАБЭА-н сертификат аваад уурхайгаас илүү гэрээт компанид өргөдлөө өгөөрэй. Тэд илүү хурдан ажилд авдаг.
Цалин
Уул уурхайн инженерүүдээс доогуур ч улсын дундаж цалингаас (2026 оны 1-р улиралд сард 2.9 сая төгрөг орчим) нэлээд дээгүүр байдаг.
Яагаад хэн ч мэддэггүй вэ?
Бичиг цаасны ажил мэт сонсогддог. Үйлдвэрлэлийг зогсоох эрхтэй албан тушаал гэдгийг хэн ч тайлбарлаж өгдөггүй юм.
Эх сурвалж: ESight сэтгүүл (2025); Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллага; НҮБ Монгол, Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хууль; Үндэсний статистикийн хороо (2026).