← Бүх мэдээЭрчим хүчний систем, цахилгааны инженер: улсын цахилгааныг тэнцвэртэй барьдаг хүн
Монголд ашиглаж байгаагаасаа мянга дахин их салхи, нар бий. Түүнийг сүлжээнд залгахгүй байгаагийн шалтгаан нь яаж хийхийг мэддэг хүн бараг байхгүй байгаа явдал юм.
Ямар ажил вэ?
Цахилгааны сүлжээг төлөвлөж, ажиллуулдаг. Ачааллын тооцоо хийх, дэд станц, хамгаалалтын систем зохион бүтээх, салхин болон нарны цахилгаан станцыг сүлжээнд холбох зэрэг ажлыг хийдэг байна. Хамгийн гол нь цахилгааны хэрэглээ, үйлдвэрлэлийг секунд тутамд тэнцүү барьж, сүлжээ унахаас сэргийлэх явдал юм.
Монголд яагаад хэрэгтэй вэ?
2023 онд Монголын цахилгааны 9 орчим хувийг сэргээгдэх эх үүсвэр эзэлж байсан байна. "Алсын хараа 2050"-д 2030 он гэхэд үүнийг 30% болгох зорилт тавьсан. Одоогийн суурилагдсан хүчин чадал 1.6 ГВт орчим байхад салхи, нарны техникийн боломж 2,600 ГВт гэж тооцоологдсон ажээ.
Гэтэл салбараас хүн дайжиж байна. 2024 онд эрчим хүчний томоохон 28 компаниас 1,000 шахам ажилтан гарсан байна. Түгээх компаниудад сэргээгдэх эрчим хүчээр мэргэшсэн инженер бараг байхгүй, туршлагатай инженер бэлтгэхэд 7–8 жил шаардлагатай гэнэ. 2021 оны эрэлтийн барометрт цахилгааны инженерийн 600 ажлын байранд 541 төгсөгч ногдож байжээ.
Хаана ажилладаг вэ?
Үндэсний диспетчерийн төв, дулааны цахилгаан станцууд, Улаанбаатар болон аймгийн түгээх компаниуд, Эрдэнэт, салхин болон нарны станцууд (Clean Energy Asia, Newcom), Азийн хөгжлийн банк, Дэлхийн банкны сүлжээний төслүүдэд ажилладаг.
Ямар хичээл чухал вэ?
Физик (ялангуяа цахилгаан, соронзон), математик, мэдээллийн технологи.
Хаана сурах вэ?
ШУТИС-ийн Эрчим хүчний сургууль — цахилгаан, эрчим хүчний системийн инженер. Зарим аймгийн МСҮТ цахилгаанчин, дэд станцын техникчийн хөтөлбөртэй бөгөөд дараа нь инженер болох гарц болж өгдөг юм.
Эхний 3 алхам
1. Физикээ маш сайн сураарай.
2. Санхүүгийн боломж хязгаарлагдмал байсан ч Мэргэжлийн сургалт, үйлдвэрлэлийн төв (МСҮТ)-д цахилгаанчин мэргэжил эзэмшиж болно. Ажиллаж цалин авангаа цааш суралцах боломжтой.
3. Эхний дадлагаа Үндэсний диспетчерийн төв эсвэл түгээх компанид хийхийг зорь. Сэргээгдэх эрчим хүчний туршлагатай хүн ажлын байрнаасаа ч цөөн байна.
Цалин
Салбарын цалин улсын дунджаас дээгүүр байдаг. Сэргээгдэх эрчим хүчний мэргэжилтэн хомс учраас илүү өндөр үнэлэгддэг байна.
Яагаад хэн ч мэддэггүй вэ?
"Инженер" гэхээр сурагчид барилгын талбай төсөөлдөг. Бүхэл улсын цахилгааны сүлжээг хэн нэгэн тэнцвэртэй барьж байх ёстой гэдгийг хэн ч тайлбарлаж өгдөггүй юм.
Эх сурвалж: Стокгольмын байгаль орчны хүрээлэн (2024); ESight сэтгүүл (2025); Хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлтийн барометр 2021, shuud.mn.