← Бүх мэдээАктуарч, даатгалын эрсдэлийн мэргэжилтэн: эрсдэлийг тоогоор үнэлдэг хүн
Нэг айлын малыг зудаас даатгахад хэдэн төгрөг төлөх ёстой вэ? Хэн нэгэн тэр тооцоог хийх ёстой — гэтэл Монголд үүнийг хийж чадах хүн маш цөөхөн байна.
Ямар ажил вэ?
Эрсдэлийг математикаар үнэлдэг. Малын, эрүүл мэндийн, тээврийн хэрэгслийн даатгал хэдэн төгрөг байх ёстойг, даатгалын компани хэр их нөөц мөнгө барих ёстойг, хүнд өвөл бүх компанийг дампууруулах магадлал хэд вэ гэдгийг тооцдог байна.
Монголд яагаад хэрэгтэй вэ?
Актуар, даатгалын ажил эрэлтийн барометрийн хамгийн том зөрүү дотор багтдаг: 2021 онд даатгал, өгөгдлийн шинжээчийн 1,945 ажлын байранд 167 төгсөгч ногдож байжээ.
Монголд актуарч бол Санхүүгийн зохицуулах хорооноос зохицуулдаг, тусгай эрхтэй мэргэжил юм. Эрх олгох, стандарт, тайлагналын албан ёсны журамтай. Өөрөөр хэлбэл цөөхөн, хуулиар хамгаалагдсан мэргэжил гэсэн үг. Мөн Монголд дэлхийд анхаарал татсан хэрэглээ бий: зудаас хамгаалах индексжүүлсэн малын даатгал бол малчдад шууд хэрэглэгдэж буй актуарын математик юм.
Хаана ажилладаг вэ?
Санхүүгийн зохицуулах хороо, даатгалын компаниуд (Монгол даатгал, Ард, Практикал, Бодь), банкууд, Монголбанк, малын даатгалын хөтөлбөр, тэтгэврийн сангуудад ажилладаг.
Ямар хичээл чухал вэ?
Математик бүхнээс илүү — ялангуяа магадлал, статистик. Мөн эдийн засаг, англи хэл.
Хаана сурах вэ?
МУИС — хэрэглээний математик, статистик; СЭЗИС. Дараа нь Санхүүгийн зохицуулах хорооноос актуарчийн эрх авна. Ихэвчлэн Монголоос өгч болох олон улсын актуарын шалгалтуудтай (SOA, IFoA) хослуулдаг байна.
Эхний 3 алхам
1. Боломжтой хамгийн сайн математикийн сурагч болохыг хичээгээрэй. Энэ замын гол шалгуур нь математик.
2. МУИС-д хэрэглээний математик эсвэл статистикаар суралцаарай.
3. Даатгалын компанид ажиллангаа олон улсын актуарын шалгалтуудаа өгч эхлээрэй. Лицензтэй актуарч хэрэгтэй учраас ажил олгогчид шалгалтын төлбөрийг төлөх нь элбэг.
Цалин
Тусгай эрхтэй, цөөхөн хүн эзэмшдэг мэргэжил учраас санхүүгийн салбарт үнэлэмж өндөр. Энэ мэргэжлийн цалингийн тусдаа албан ёсны тоо одоогоор нийтлэгдээгүй байна. Харьцуулахад улсын дундаж цалин 2026 оны 1-р улиралд сард 2.9 сая төгрөг орчим байсан.
Яагаад хэн ч мэддэггүй вэ?
"Актуарч" гэдэг үгийг хөдөөний сурагчид бараг сонсоогүй. Монголын хамгийн үл мэдэгдэх мэргэжлүүдийн нэг юм.
Эх сурвалж: Хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлтийн барометр 2021, shuud.mn; Санхүүгийн зохицуулах хороо, актуарчийн журам, legalinfo.mn; Үндэсний статистикийн хороо (2026).