SULJEE.MN
← Бүх мэдээ

Маркшейдер, геодезич: Монголын хүдэр бүрийг хэмждэг хүн

Монголын зарж буй хүдэр бүрийн тонн бол маркшейдерийн хэмжсэн тоо юм. Буруу хэмжвэл улс орон дутуу мөнгө авна. Ямар ажил вэ? Маркшейдер уурхай эсвэл барилгын төсөл дээр хийгдэж буй бүхнийг хэмжиж, зураглана. Зураг төслийг газар дээр буулгаж, хэдий хэмжээний чулуу, хүдэр зөөгдсөнийг тооцож, тусгай зөвшөөрлийн талбайн хилийг хянадаг байна. Нөөцийн болон роялтийн тооцоо яг энэ хүмүүсийн гаргасан эзлэхүүний тоон дээр үндэслэдэг юм. Монголд яагаад хэрэгтэй вэ? Монголд тусгай зөвшөөрөлтэй уурхай бүр хайгуулаас эхлээд хаах хүртлээ маркшейдерийн хэмжилт, хяналттай байх ёстой. Мөн энэ ур чадвар газрын кадастр, авто болон төмөр замын трасс, хотын барилгад ч хэрэглэгддэг байна. Монголд геодези, маркшейдерийн мэргэжлийг бакалавр, магистр, докторын түвшинд заадаг төрийн цорын ганц их сургууль нь ШУТИС юм. Хөтөлбөр 2017 оноос хойш олон улсын ASIIN магадлан итгэмжлэлтэй, Говьд 100 оюутан нэг дор дадлага хийх талбайтай ажээ. Тэнхимийн эрхлэгчийн хэлснээр төгсөгчдийн 90 орчим хувь нь мэргэжлээрээ ажилладаг гэнэ. Хаана ажилладаг вэ? Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газар, Оюу Толгой, Таван толгой, MCS, хувийн хэмжилт зураглалын компаниуд, барилгын компаниуд, төмөр замын салбарт ажилладаг. Ямар хичээл чухал вэ? Математик (ялангуяа геометр, тригонометр), физик, газарзүй, мэдээллийн технологи. Хаана сурах вэ? ШУТИС-ийн Геодезийн тэнхим — геодези, маркшейдерийн инженер. Бакалавраас эхлээд магистр, доктор хүртэл суралцах боломжтой. Эхний 3 алхам: 1. Геометр, тригонометрийн мэдлэгээ сайжруулаарай. 2. Элсэхээсээ өмнө үнэгүй зураглалын программ QGIS-ийг сураарай. Ямар ч зардалгүй. 3. ШУТИС-ийн геодезид элсээд Говийн дадлагын талбайн талаар асуугаарай. Ажил олгогчдын хамгийн их үнэлдэг хэсэг нь тэр. Цалин Уул уурхайн салбарын дундаж цалин 2024 оны 4-р улиралд сард 5.4 сая төгрөг байсан байна. Газрын алба, барилгын компанид цалин арай бага ч ажлын байр нь аймаг бүрт бий. Яагаад хэн ч мэддэггүй вэ? "Маркшейдер" гэдэг үг 16 настай ихэнх хүүхдэд юу ч хэлдэггүй. Энэ мэргэжлийг "инженер"-ээс тусдаа мэргэжил гэж хэн ч тайлбарлаж өгдөггүй юм. Эх сурвалж: ikon.mn, ШУТИС-ийн Геодезийн тэнхимийн эрхлэгч Д.Оюунцэцэгтэй хийсэн ярилцлага; Үндэсний статистикийн хороо (2024).